Vandaag wil ik het hebben over hoe jij als moeder kunt leren leven in plaats van overleven. Want laten we eerlijk zijn, als je moeder bent is het soms best pittig. Ik las laatst dat moeder zijn gelijk staat aan 2,5 fulltime baan per week! En als je dan bedenkt dat veel moeders daarnaast nog een baan hebben, dan kun je je misschien voorstellen hoe pittig dat is.

En hoeveel stress dat oplevert! En natuurlijk weten we dat allemaal wel. We zeggen het ook continue als we elkaar spreken. Hoe gaat het? Ja druk. Ja ik ook! Zo moe ook. Ja klopt en al die deadlines. Poeh! Alleen het benoemen is één ding, maar er iets aan doen. Dat is een tweede. 

En daarmee wil ik je nu dus verder helpen. Hoe je nu in het dagelijks leven weer kunt genieten. Hoe je uit die overlevingsstand kunt komen en weer kunt leven. Want dat kan echt! 

Vandaag komen in deze podcast de volgende onderwerpen aan bod:

Laten we het eens hebben over stress…

Niet meer reageren vanuit de automatische piloot

Wat doe je als je meer op je bordje hebt liggen dan je aankunt?

Hoe help je je lichaam te ontspannen?

Het opmerken van onrust

Laten we het eens hebben over stress….

Ik ga eerst iets vertellen over stress. En nu denk je misschien, nou, dat weet ik al.. maar aan het standaard praatje over stress en hoe je dan gaat vechten-vluchten en bevriezen, daar wil ik een aantal dingen aan toevoegen. Zodat het net iets duidelijker wordt en het vooral duidelijker wordt waarom de gangbare dingen om van de stress af te komen eigenlijk niet werken. En dan vertel ik je ook wat mindfulness kan doen bij stress. Aan het einde van de podcast geef ik een meditatie die je hierbij gaat helpen. Als je die wil volgen, moet je de podcast zelf even luisteren. 

Mediteren helpt echt tegen stress. Voordat ik regelmatig mediteerde was ik een echte stresskip. Ik zat veel in m’n hoofd en was continue onrustig. Als ik bij de masseur kwam dan zei ze: jeetje, je lichaam is behoorlijk gespannen! En dan dacht ik, eehh… ja ik denk het. Maar eigenlijk voelt mijn lichaam altijd zo aan. Eigenlijk stond mijn lichaam steeds in die overlevingsstand. Ik wist amper meer hoe ik kon ontspannen. Ik sportte wel veel. Ik liep 3x in de week hard. Heerlijk vond ik dat. Lekker mijn hoofd leegrennen zei ik dan. En de adrenaline kick achteraf zorgde ook echt voor een prettig en ontspannen gevoel. Maar die basisspanning in mijn lichaam die veel mensen tegenwoordig hebben. Die raakte ik nooit helemaal kwijt. En misschien herken je dit wel. Pas als je heel bewust stil staat bij je lichaam, of bijvoorbeeld naar de masseur gaat, dan merk je op “Hé. Eigenlijk heb ik meer stress dan ik dacht.” 

Dat was bij mij in ieder geval zo. Ik kwam in een stresscyclus terecht. En bij deze stresscyclus krijgt je lichaam steeds meer stress te verduren en je komt eigenlijk nooit meer helemaal op nul, op die echte ruststand. En langzaam aan raak je daardoor uitgeput, burn out. En dat wil je natuurlijk niet. Maar dat hoeft ook niet en mindfulness kan je daarbij helpen. De eerste stap is opmerken wat er allemaal in je lichaam gebeurt als je stress hebt. 

Niet meer reageren vanuit de automatische piloot

Want daar begint het eigenlijk. Als je in een stresssituatie terechtkomt, dan reageer je op de automatische piloot. Je reptielenbrein neemt het over. Er komt geen ratio meer aan te pas. Dus achteraf kun je jezelf best vertellen dat het irrationeel was wat je dacht of deed. Dat was het ook! Het komt van iets veel diepers! Het gaat buiten het bewustzijn om! En iedereen heeft zo’n automatische manier om te reageren op stressvolle situaties.

Dat is dat inmiddels wel bekende verhaal van vechten-vluchten of bevriezen. Dus als je baby huilt terwijl jij met je hoofd bij die deadline op je werk zit, dan reageer jij misschien door heel hard je best te doen om alles te kunnen doen. Eerst uren in de weer met je kind en dan met een moe hoofd achter je laptop om toch die deadline te halen. Of misschien word je boos, op je partner, of op je huilende baby.

Waarom begrijpt ze dan niet dat ik juist nu even geen tijd voor haar heb? Waarom kiest ze nu juist dit moment uit om haar huiluurtje te hebben? Het kan ook zijn dat je je kop in het zand stopt. Dat je je baby dan maar even laat huilen zodat jij verder kunt, omdat het op dat moment voelt als de enige manier. Je negeert even alles wat je hoort om je heen, dus ook je kind. 

Wat doe je als je meer op je bordje hebt liggen dan je aankunt?

Het klinkt allemaal heel heftig, maar ik hoor het vaak van moeders. En dat zijn niet zozeer slechte moeders, het zijn gestresste moeders. Ze hebben meer op hun bordje liggen dan ze op dit moment aan kunnen. En deze moeders willen echt wel anders en misschien herken je jezelf wel in één van deze voorbeelden. En dan krijg je om je heen en van je coach adviezen zoals: zoek afleiding! Neem eens een moment voor jezelf! En dat wil je natuurlijk wel.

Maar als je in die overlevingsstand zit, dan voelt alles aan als moeten. Dan is genieten en ontspannen ineens het lastigste wat er is! Of misschien krijg je als tip dat je gezond moet gaan leven. Gezond eten, sporten. Het werkt allemaal heel goed, maar misschien herken je ook wel dat hoe meer stress je hebt en hoe meer je moet doen, hoe moeilijker het is om die gezonde levensstijl vol te houden! Er zal dus iets extra’s moeten gebeuren. 

En dan zijn er ook nog de tips over hoe je jezelf kunt vertellen dat het allemaal zo erg nog niet is. Dat de overtuigingen over jezelf die je hebt waardoor je altijd net iets te veel doet die moet je ombuigen. Dus zeg maar tegen jezelf dat je het waard bent en dat je het goed doet en leer maar nee zeggen. Die tips zeg maar. Ook hele goede tips, alleen is er wel iets lastigs met deze tips. Ze werken allemaal op je bewustzijn en het oplossen van problemen met behulp van je verstand.

En stress oplossen met je verstand dat is ontzettend lastig. Want stress gaat via het onderbewuste, via wat ze ook wel het reptielenbrein noemen. Nog voordat je het door hebt ben je alweer aan het rennen en vliegen. Dit soort patronen zijn erg lastig te doorbreken. Je lichaam reageert al nog voordat je hoofd het door heeft. 

En juist daar kan mindfulness jou helpen. Je leert als het ware stoppen in plaats van direct reageren op die signalen van je lichaam dat er stress is en iets moet gebeuren om te kunnen overleven. Door op te merken wat er gebeurt in je lichaam en niet direct te reageren, creëer je afstand. Je wordt de waarnemer in plaats van de doener. Je leert het verschil te zien tussen de stressprikkel en de betekenis hiervan.

En wat ik hiermee bedoel is dat je wel voelt dat je een stressreactie krijgt, maar door afstand te creëren kun zie je hé, ik reageer nu alsof ik moet rennen voor een tijger, terwijl het eigenlijk mijn kind is wat niet wil luisteren, of die deadline die dichterbij komt. En deadlines eten je niet op! Kinderen bijten soms, maar dat is weer een heel ander verhaal. Maar wat ik wil zeggen is, er zijn nu geen levensbedreigende situaties! Maar je lichaam reageert wel zo. Dat is de oerreactie van je lichaam. 

Maar door te stoppen en op te merken wat er nu eigenlijk gebeurt, geef je als het ware de prefrontale cortex de kans om het weer over te nemen. En dan kun je bewuste keuzes maken. Over hoe je wilt reageren in deze situatie. Dan sta jij ineens weer aan het roer, in plaats van het gevoel te hebben dat je geleefd wordt. 

Hoe help je je lichaam te ontspannen?

En de sleutel daarin is opmerkzaamheid. Eigenlijk is dat de basis van mindfulness, met als belangrijk onderdeel de ademhaling. Want je ademhaling is nu net dat deel van die automatische lichamelijke reacties van je lichaam op stress waar je wel bewuste invloed op hebt. Je kunt niet 1,2,3 je spieren zelfstandig ontspannen, of je hartslag omlaag brengen of bijvoorbeeld je bloeddruk. Maar je kunt wel met je aandacht naar je ademhaling gaan en je adem vertragen en verdiepen. En dat zorgt uiteindelijk dat je gehele lichaam zich meer ontspant. Dus de adem is een onwijs krachtig middel tegen stress. 

Wat ik nu wil doen is vooral nog even dieper in gaan op de opmerkzaamheid. Want door te oefenen met het opmerken wat er gebeurt op dit moment, leer je jezelf en jou automatische patronen steeds beter kennen en kun je steeds gemakkelijker stoppen. Zodra je opmerkt dat je in je overlevingsmodus gaat, stop je. Voel je? Hoe gaat het nu met me? Wat denk ik nu? Wat voel ik in mijn lichaam?

Komen daar nog bepaalde gevoelens als boosheid, frustratie, verdriet of angst bij kijken? En als vierde, welke neiging heb ik nu? Heb ik de neiging om te gaan rennen, alles direct op te lossen? Of heb ik de neiging om overal tegenaan te schoppen, anderen de schuld te geven, mijn kind een standje te geven of m’n partner, of doe ik niets. Gebeurt er van alles in mijn lichaam en lijk ik van buiten uiterst kalm, misschien zelfs zelfverzekerd, terwijl ik van binnen het gevoel heb dat ik er aan onderdoor ga. 

Kortom, ga jij vluchten, vechten of bevries je? En het is niet zo dat de nee beter is dan de andere. Het is alleen wel goed om op te merken wat jou overlevingsstrategie is. En wat er dan bij jou in je lichaam gebeurt. Want dat is bij iedereen anders. Voel jij een druk op je borst, krijg je hoofdpijn, buikpijn, last van je nek en schouders. Wat gebeurt er in jouw lijf zodra jij stress hebt? Krijg je een droge mond? Klem je je kaken op elkaar? 

Hoe beter je jezelf hierin leert kennen, hoe beter je het als het ware opmerkt, hoe gemakkelijker je jezelf kunt stoppen en een andere keuze kunt maken. 

Het opmerken van onrust

En opmerkzaamheid beoefenen, dat is wat je doet met mindfulness. Het opmerken van onrust is de eerste stap naar rust. Want zodra je weet dat je onrustig bent, kun je actie ondernemen. Dat lijkt logisch, maar heel vaak hebben we niet eens door dat we gespannen of gestresst zijn. Je gaat maar door met alles wat je moet doen, en pas als je pijn hebt of niet meer kunt slapen van de spanning dan merk je het op. Maar je lichaam geeft al veel eerder signalen. Heel subtiel. Het is een kunst om het steeds eerder te leren opmerken, zodat je eerder kunt handelen en de grote stress kunt voor zijn. 

En het liefst leren we natuurlijk direct om dat toe te passen in de praktijk. Dat je tijdens een stresssituatie leert stoppen, voelen en veranderen. En dat kan uiteindelijk echt, maar oefening baart kunst. En juist door te oefenen op momenten dat je geen stress ervaart, leer je dit ook steeds beter toepassen als je wel stress ervaart. 

Wil je de meditatie doen? Luister dan de podcast. 

In mijn trainingen mindful zwanger en mindful met je baby en mijn trajecten gaan we dit steeds oefenen. Je aandacht in het hier-en-nu. Ik geef je dan ook oefeningen mee zodat je nog beter de hele dag door kunt oefenen. Je leert dan stress opmerken op het moment zelf, zodat je ook dan je opmerkzaamheid kunt trainen. Dan kun je mindfulness gaan toepassen als moeder, of aanstaande moeder. Zodat zo veel mogelijk moeders in Nederland weer kunnen leven in plaats van overleven en weer kunnen genieten van het moederschap. Ik wens je een fijne en ontspannen dag.

Liefs Mayke

Wil je meer begeleiding met het mindful leren leven in plaats van overleven of met een ander onderwerp rondom opvoeding, ouderschap en baby’s.

Kijk dan eens naar mijn training Mindful met je Baby. Daarin leer ik je hoe jij mindfulness kunt gebruiken in de opvoeding en verzorging van je kindje. En hoe jij meer rust kunt ervaren, meer kunt genieten van het ouderschap en meer zelfvertrouwen krijgt als moeder.